7326 Sayılı Kanunda Matrah Artırımı ve Kaçakçılık Suçları

7326 sayılı Kanun’un 5. maddesi; 2017, 2018, 2019 ve 2020 yıllarına ait gelir ve kurumlar vergisi, stopaj vergileri ile katma değer vergisi matrahlarının artırılmasını ve artırılan vergilerin süresinde ödenmesi şartıyla bu vergiler bakımından vergi incelemesi ve cezalı tarhiyattan korunmayı düzenler.

Bu korunma, önceki bazı af düzenlemelerinden farklı olarak mutlak değildir. Korunmadan yararlanmak için ödemelerin kanunda öngörülen şekil, süre ve şartlara uygun yapılması gerekir; aksi halde artırım geçersiz sayılır ve ilgili yıllar incelemeye tabi tutulabilir.

Matrah artırımı kaçakçılık fiillerini kapsar mı?

Matrah artırımının vergi kaçakçılığı fiillerini kapsayıp kapsamadığı tartışmalıdır. Bu soruyu cevaplamak için önce bu suçları hatırlamak gerekir:

• VUK m.359/a: defter ve kayıtlarda hesap hilesi yapma, gerçek dışı hesap açma, vergi matrahının azalması sonucunu doğuracak şekilde kayıt yapma, defter ve belgeleri tahrif etme ya da muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı belge düzenleme veya kullanma,
• VUK m.359/b: defter, kayıt ve belgeleri yok etme, defter sayfalarını değiştirme ya da belgeleri tamamen veya kısmen sahte olarak düzenleme veya bu belgeleri kullanma.

Kanunda, 359. maddenin (b) bendi kapsamındaki fiillerle ilgili hakkında inceleme bulunanlar gibi bazı kişilerin matrah artırımından yararlanamayacağı da düzenlenmiştir. Uygulamada Gelir İdaresi sistemi bu kişilerin artırım yapmasına izin vermemektedir.

7326 sayılı Kanun m.5’in son fıkrası

Maddenin son fıkrasına göre, matrah artırımından yararlananlar hakkında VUK m.367 kapsamında yapılacak incelemeler saklıdır; ancak bu incelemeler sonucunda artırımda bulunulan dönem ve vergi türleri için tarhiyat yapılmaz.

VUK m.367’nin birinci fıkrasına göre vergi incelemesi yapmaya yetkili olanlar, inceleme sırasında 359. maddede yazılı suçların işlendiğini tespit ederlerse, ilgili rapor değerlendirme komisyonunun mütalaasıyla durumu Cumhuriyet başsavcılığına bildirmek zorundadır. İkinci fıkraya göre Cumhuriyet savcısı bu suçlardan birinin işlendiğini başka bir yoldan öğrenirse ilgili vergi dairesine bildirerek inceleme yapılmasını ister.

Sonuç

Matrah artırımından yararlanan ve ödemelerini süresinde yapan mükellefler, artırım yapılan dönem ve vergiler için cezalı tarhiyatla karşılaşmaz. Ancak inceleme sonucunda sahte fatura düzenleme veya kullanma gibi 359. maddede yazılı kaçakçılık suçları tespit edilirse suç duyurusunda bulunulur ve dosya, asliye ceza mahkemesinde yargılanmak üzere Cumhuriyet başsavcılığına gönderilir. Kısacası matrah artırımı, Vergi Usul Kanunu’na muhalefet suçlarına ilişkin soruşturmayı engellemez.