Yatırım Fonu Krizinde İdarenin Hizmet Kusuru ve Tazminat Yolu

Eylül 2026’da yaşanan yatırım fonu krizinin ardından Sermaye Piyasası Kurulu (SPK), bazı portföy yönetim şirketlerince kurulan ve TEFAS’ta işlem gören fonların alım satımını durdurmuş, bu fonlardan bir kısmının tasfiyesine karar vermiştir. Fon paylarına ilişkin iade ve ödeme süreçleri bu kararlardan etkilenmiştir.

Hangi fonlar etkilendi?

Kararlardan Tera, Pusula, Hedef, Atlas, A1, Pardus ve Bulls Portföy tarafından kurulan fonlar etkilenmiştir.

İlgili kurumların hizmet kusuru nasıl ortaya konulur?

Hizmet kusuru, idarenin gözetim ve denetim görevini gereği gibi veya zamanında yerine getirmemesidir. Bu dosyalarda araştırılması gereken başlıca konular şunlardır:

• kolay nakde çevrilemeyen varlıklarda yoğunlaşmanın ne zaman görüldüğü,
• iade taleplerine karşılık likiditenin izlenip izlenmediği,
• olağan dışı piyasa işlemlerine karşı ne zaman tedbir alındığı,
• risklerin yatırımcıya zamanında bildirilip bildirilmediği.

Bu kayıtlar öncelikle SPK’nın denetim sorumluluğu bakımından önemlidir. BDDK ve diğer kurumların sorumluluğu ise ancak bu kurumların kanuni görev alanları, bilgileri ve işlemleri belirlendiğinde ileri sürülebilir.

Tazminat talebinde, denetim eksikliği ile yatırımcının zararı arasındaki nedensellik bağının gösterilmesi gerekir. Eksikliklerin gerçekleşip gerçekleşmediği ve zarara yol açıp açmadığı, ilgili kurumların kayıtları ve her yatırımcının kendi dosyası üzerinden ortaya konulur.

Zarar ve faiz nasıl talep edilir?

Anayasa’ya göre idare, kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlüdür. Denetim eksikliğinden doğan zarar için önce ilgili idareye tazminat başvurusu yapılır; talep karşılanmazsa idare mahkemesinde tam yargı davası açılır. Davada karşılanmayan zarar ve bu tutara ilişkin faiz talep edilir. Tam yargı davasının genel şartları Vergi Dairesine Karşı Tazminat Davası yazısında da özetlenmiştir.

Yatırımcı hangi kayıtları saklamalı?

• fon alım belgeleri,
• hesap ve katılma payı dökümleri,
• iade talimatlarının tarih ve saat kayıtları,
• ilgili KAP açıklamaları,
• yapılan tüm ödemelere ilişkin belgeler.

Bu kayıtlar, her yatırımcının kalan zararının hesaplanması için gereklidir. Her talep, fon payları, iade talimatları ve yapılan ödemeler esas alınarak belirlenir. İdari başvuru ve dava süreleri kaçırılmadan dosyanın hukuki yönden incelenmesi önemlidir.